Dava Öncesi Arabuluculuk Sürecine Genel Bakış

Ticari uyuşmazlıklar ile iş uyuşmazlıklarının önemli bir bölümünde taraflar, dava açmadan önce bir arabulucuya başvurmakla yükümlüdür. Ticari uyuşmazlıklarda bu zorunluluk Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinde, iş uyuşmazlıklarında ise 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler, uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan, daha hızlı ve esnek bir yöntemle çözülebilmesini amaçlar.

Arabuluculuk süreci, tarafsız bir arabulucunun eşliğinde, tarafların kendi iradeleriyle bir çözüme ulaşmaya çalıştığı gönüllülük esasına dayalı bir süreçtir. Arabulucu taraflara çözüm önerisinde bulunmaz; sürecin sağlıklı işlemesine aracılık eder.

Sürecin bir anlaşmayla sonuçlanması hâlinde düzenlenen anlaşma belgesi taraflarca imzalanır ve icra edilebilir nitelik kazanabilir. Anlaşmaya varılamaması hâlinde taraflara bir son tutanak verilir; bu tutanakla birlikte dava açma yoluna gidilebilir.

Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlık türleri, ilgili özel kanunlarda ayrıca düzenlenmiştir. Bir uyuşmazlıkta arabuluculuğun dava şartı olup olmadığının doğru tespit edilmesi, sürecin usulüne uygun yürütülmesi açısından önem taşır.